Berichten

Storing op garagedeuropeners door zonnepaneel installaties

Zonnepaneel installaties vervuilen de ether vaak met radiostoring.

Installaties met zonnepanelen geven vaak problemen als het gaat om vervuiling van de ether met radiostoring.

ZonnepanelenElektrische installaties zoals die met zonnepanelen moeten voldoen aan EMC (Elektro Magnetische Compatibiliteit) normen. Dat houdt o.a. in dat er een grens (limiet) is aan wat een elektrische installatie, zoals de combinatie zonnepaneel en omvormer inclusief de bekabeling, aan elektromagnetische velden (EMV) mag uitzenden. Maar deze emissie limiet wordt vaker wel dan niet overschreden. Dat bleek in 2014 al uit een onderzoek van de EMC Adminstrative Co-operation Working Group waar 14 Europese landen aan deelnamen.

CE-markering

Wanneer een omvormer voldoet aan o.a. de EMC normen van de EU, dan mag de fabrikant een CE-markering aanbrengen. Daarmee verklaart men dat zijn product voldoet aan de Europese regelgeving van o.a. de EMC (elektromagnetische verdraagzaamheid) richtlijn. CE staat voor Conformité Européenne. Een CE-markering mag worden aangebracht zonder dat een keuringsinstantie een meting uitvoert. Het is namelijk geen keurmerk, maar de fabrikant, de importeur, en de installateur zijn wel verantwoordelijk voor het voldoen aan de EMC regelgeving.

Maar 33% van de onderzochte omvormers voldoen aan de Europese EMC normen

Maar helaas blijkt in de praktijk dat het met deze omvormers maar ook met de installatie van de zonnepanelen iets mis gaat. Slechts 33% van de onderzochte omvormers waar  zonnepanelen aan gekoppeld zijn, voldeden in 2014 aan die Europese EMC emissie eisen.

Situatie niet verbeterd

Dat de situatie nauwelijks verbeterd is, blijkt wel uit het feit dat radioamateurs steeds vaker storing ondervinden door zonnepaneel installaties. De intensiteit van de storing, vak een harde brom, kan daarbij erg hoog. Er kunnen zulke sterke radiosignalen worden uitgezonden, dat de ontvangst van de gewenste radiosignalen over een groot deel van de radioamateurfrequenties onmogelijk wordt.

Hebben alleen radioamateurs storing?

garagedeur-openerStoring beperkt zich niet alleen tot radioamateurs. Ook andere gebruikers van de ether kunnen  er flink last van hebben. Uiteenlopend van de afstandbediening van uw autoalarm, weerstations, domotica, draadloze boxen, huisalarm, garagedeur openers, etc.

Wat veroorzaakt deze radiostoring?

Om de gelijkstroom van de zonnepanelen om te zetten naar bruikbare wisselstroom voor in het huis, wordt een omvormer gebruikt. De stromen in zo’n omvormer produceren als bijproduct elektromagnetische velden (EMV). Dit is een normaal natuurverschijnsel. Om ook nog enige ontvangst te hebben van radiostations in op de kortegolf, middengolf en FM banden, zijn er EU afspraken gemaakt om deze EMV niet boven een aanvaardbaar niveau (limiet) te laten komen. Dit allemaal is vastgelegd in geharmoniseerde EU normen.  Door het slim toepassen van filtering, die de storing vermindert, of het  deels “inblikken” van de omvormer, worden deze stoorvelden tot een aan acceptabel  niveau gereduceerd. Ook als een omvormen aan de wettelijke limieten voldoet, kan ook een foute wijze van installeren ook ongewenste radiostoringen in de ether veroorzaken.

Mogelijke oorzaak van deze (ver)storingen

Om concurrerend te blijven kan een fabrikant ervoor kiezen om filters ter voorkoming van overschrijdingen van de normen, achterwege te laten. Dat scheelt in de kosten. Uitvoerig testen en meten op EMC  is kostbaar voor een fabrikant, producent of importeur en wordt nog wel eens achterwege gelaten, ondanks dat de CE-markering op de omvormer staat! CE is echter maar een markering en geen keurmerk, zoals vaak gedacht wordt.

Maar 9 % van de onderzochte omvormers voldoet aan alle gestelde eisen

Uit het genoemde onderzoek komt dan ook naar voren dat slecht 9 % van de onderzochte omvormers van zonnepanelen dan ook maar aan alle gestelde eisen (meettechnisch maar ook de bijbehorende papieren) voldoet. Dit is volgens de auteurs een zeer kwalijke maar vooral zorgelijke zaak.

Radiostoring voorkomen

Wilt u of uw buurman investeren in zonnepanelen, maar dit soort radiostoring voorkomen? Eis dan van uw installateur dat hij een Europese leverancier heeft voor de omvormer en dat hij zich realiseert dat als er aantoonbare EMC-klachten, ontstaan de leverancier volledige medewerking  verleent om tot een oplossing te komen. Hiermee wordt bedoeld dat de zonnepaneelinstallatie zo weinig mogelijk EMV produceert, zodat radioamateurs en andere gebruikers van de ether, geen last ondervinden. Honderd procent vrij van storing zal niet in alle gevallen kunnen lukken, ook niet bij installaties die wel aan de normen voldoen.

Radioamateurs schieten te hulp

Denkt u dat uw installatie met zonnepanelen de oorzaak kan zijn van onverklaarbare storing op apparatuur in uw huis? Neem dan eens contact op met een lokale afdeling van de VERON. Radioamateurs daar kunnen u mogelijk helpen om te kijken, of uw installatie inderdaad storing op radiofrequenties veroorzaakt.

De VERON EMC-EMF Commissie

Internet over het elektriciteitsnet

Zorgen over proef met internet over elektriciteitsnet

Afgelopen dagen meldden verschillende nieuwssites dat netwerkbeheerder Enexis proeven in Stadskanaal start met internet via het elektriciteitsnet. Daarmee wil de energieleverancier de buitengebieden bedienen met snel internet. Het VERON hoofdbestuur maakt zich zorgen over deze proeven vanwege de gevolgen voor radiocommunicatie.

Zorgen over proef met internet over elektriciteitsnet; het elektriciteitsnet is daar niet voor geschikt.De toegepaste techniek lijkt veel op de PLC techniek waar radioamateurs storing van ondervinden. De PLC-adapter is, in combinatie met de bedrading van het elektriciteitsnet van een woonhuis als antenne, een hardnekkige stoorzender.

Inmiddels heeft ons hoofdbestuur onze EMC-EMF commissie ingeschakeld. Daarnaast zal ons hoofdbestuur aan Agentschap Telecom haar zorgen uiten. Tevens wordt aan Agentschap Telecom verzocht om over deze proef in contact te blijven met onze EMC-EMF Commissie.

PLC adapter

PLC regeling met KPN lost 30 storingsgevallen op

Storing door PLC, Power Line Communication, is nog steeds een storingsbron die veel radioamateurs een doorn in het oog is. De VERON EMC-EMF Commissie meldde in Electron september 2013, dat zij overleg met KPN over gevoerd hebben over de modellen van KPN die storing op de amateurbanden veroorzaken. Uitkomst was dat KPN op de DVS modellen die geen notches voor de amateurbanden hebben en storing veroorzaken, passende maatregelen neemt zodat er wel notches voor de amateurbanden aanwezig zijn.

VERON vraagt KPN om stand van zaken

PLC adapters vallen ook onder de PLC regelingNamens de VERON informeerde HB-lid Peter Zwamborn PE1GEX bij KPN over de klachtenafhandeling van de storende PLC-adapters. Hij ontving van KPN de volgende opgave:

2013

In 2013 hebben we sinds augustus 15 meldingen binnen gekregen, waarvan we er 11 naar behoren hebben kunnen afhandelen, 3 hebben we niet kunnen helpen omdat de melder geen storingsbron kon vermelden, 1 maal wilde de KPN klant geen medewerking verlenen.

2014

In heel 2014 hebben we 18 meldingen gehad, waarvan we er 16 naar behoren afgehandeld hebben, 1 maal werd er op voorhand een mogelijke komende storingsbron gemeld en 1 maal kon de storingsbron niet vermeld worden.

2015 (t/m februari)

Tot op heden 3 meldingen gehad en alle 3 zijn deze naar behoren afgehandeld.

KPN PLC regeling is voor alle radioamateurs in Nederland

PE1GEX: “We kunnen tevreden zijn over het percentage van goede afhandeling van deze storingsklachten. Het totaal aantal klachten wat KPN ontving was voor ons wel verrassend laag. Zeker gezien het aantal klachten die wij op diverse zendamateur forums en op social media lezen maar ook op afdelingsbijeenkomsten horen. We willen iedereen er dan ook op wijzen, of men nu wel of geen VERON lid is, dat men nog altijd gebruik kan maken van deze regeling. De VERON heeft met KPN deze regeling namelijk voor alle radioamateurs in Nederland bedongen. Tot nu toe heeft deze regeling 30 radioamateurs geholpen en dat kunnen er vast nog meer worden”.

Klachten over PLC-adapters van KPN kunnen gemeld worden bij het speciale e-mailadres dvs-za@kpn.com.

Blijf storingen ook melden bij AT

storing-melden-agentschap-telecomVerder wijst PE1GEX op het melden van storingsklachten bij de officiële instantie: “Op de VR 2015 riepen de EMC-EMF Commissie en PE1GEX namens het HB al op om klachten bij Agentschap Telecom (AT) èn onze EMC-EMF Commissie te melden. Alleen door dit te doen ontstaat een realistisch beeld van de storingsproblematiek die wij radioamateurs ondervinden. Op het halfjaarlijkse Amateur Overleg kunnen we met het AT dan ook met betrouwbare cijfers over deze klachten en de afhandeling praten. Blijf klachten daarom ook melden.”

10 storingsklachten

Voorzitter van de EMC-EMF Commissie, Jan Janssen PA0JMG, laat aan de webredactie weten dat er sinds 2013, slechts 10 storingsmeldingen gedaan zijn bij zijn commissie. Ook dat lijkt niet in verhouding te staan met wat er op internet gemeld wordt. Verder roept de commissie op om storingsklachten die bij hen zijn gemeld en opgelost, ook weer bij hen “af te melden”.

Klachten indienen?

Klachten kan men bij AT indienen via deze speciale webpagina.

Bij de EMC-EMF Commissie kun je dezelfde klacht melden via dit webformulier.

Amateurinstallaties en zonnepanelen

Met enige regelmaat krijgen we vragen van radioamateurs die zonnepanelen willen aanschaffen, maar zich afvragen of dit niet ten koste kan gaan van de hobby door storing. Wat is eigenlijk de kans op ongewenste storing? De specialisten van onze EMC-EMF Commissie leggen uit.

Storing door inverter of omvormer

ZonnepanelenStoring door zonnepaneelinstallaties wordt in het algemeen veroorzaakt door het schakelen van het gelijkspanningscircuit van de inverter of omvormer [1,2]. Of er storing zal optreden is afhankelijk van de gebruikte inverter(s), de installatie van de bekabeling. Ook de afstand tot de antenne(s) van de amateur is van belang. De bekabeling van de panelen naar de omvormer(s) dient zo kort mogelijk zijn, niet alleen om vermogensverlies in het gelijkstroom circuit te voorkomen maar ook om de kans op lussen te verkleinen en daarmee het gedrag als antenne. In Duitsland worden daarom de inverter bij voorkeur direct bij de panelen geplaatst.

Emissielimieten nog “informatief”

De storing door de inverter kan ontstaan omdat de fabrikanten geen of onvoldoende filtering toepassen aan de DC (gelijkstroom) kant. Men verwijst wel naar de standaarden van de EN 61000 serie, maar de emissielimieten van 0,15 MHz – 30 MHz zijn nog “informatief”! *

* En vooral bedoeld voor vermogens distributie aan de AC (wisselstroom) kant. De DC kant wordt helemaal niet meegenomen!

Limieten nu ingevoerd

Mede door de inbreng van de IARU en de VERON worden nu limieten ingevoerd en de meetmethode voor geschakelde voedingen voorgeschreven. Bij deze aanpassing wordt nog geen rekening gehouden met storing door “Optimizers”. Dit zijn DC-DC inverter die per 1 tot 3 panelen worden toegepast om de Maximum Power Tracking te optimaliseren.

Installateurs niet bekend met problematiek zonnepanelen

Het probleem voor ons amateurs is dat de installateurs van zonnepanelen niet bekend zijn met deze problematiek. Als je er naar vraagt krijg je meestal als antwoord: “nog nooit van gehoord”! Een fabrikant van inverters is wel duidelijk en adviseert geen zonnepanelen te installeren in de nabijheid van een amateur station. Zie bijvoorbeeld de website van SolarEdge.

Anderzijds zijn er ook installaties in gebruik die geen problemen opleveren!

EMC-EMF Commissie inventariseert probleemgevallen

De EMC-EMF Commissie inventariseert momenteel de probleemgevallen en vraagt amateurs die storing ondervinden dit aan de commissie te melden en aan het Agentschap Telecom! Aan de hand van deze meldingen hopen we u te kunnen adviseren bij de aanschaf van zonnepanelen.

Storing door zonnepanelen makkelijk te herkennen

Storing door zonnepanelen is makkelijk te herkennen, is er geen zon, dus na zonsondergang, dan is er ook geen storing!

VERON EMC-EMF Commissie

Literatuur:
1: Keyer, C., Timens, R., Buesink, F., & Leferink, F. (2014, September). In-Situ measurement of high frequency emission caused by photo voltaic inverters. In Electromagnetic Compatibility (EMC Europe), 2014 International Symposium on (pp. 74-78). IEEE.
2: Yoshioka, Y. (2014, May). CISPR limits for the Conducted Disturbances of DC ports of PV-GCPCs. In Electromagnetic Compatibility, Tokyo (EMC’14/Tokyo), 2014 International Symposium on (pp. 585-588). IEEE.

* En vooral bedoeld voor vermogens distributie aan de AC kant. De DC kant wordt helemaal niet meegenomen!

LED lampen

LED-lampen voldoen niet aan de Europese richtlijnen

Het Agentschap Telecom (AT) heeft met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 35 LED lampen met E27 fitting voor huishoudelijk gebruik onderzocht of zij voldoen aan de bestaande Europese normen.

Slechts 1 product voldeed aan alle wettelijke administratieve eisen.

LED lampenUit het onderzoek bleek dat van de 35 onderzochte LED-lampen voor huishoudelijk gebruik geen enkel product geheel aan alle wettelijke eisen voldeed. Bij 20 producten is de elektronische veiligheid onvoldoende omdat onder andere de verbinding van fase- en nulgeleiders niet aan de normen voldoet. Verder is bij 6 van de 35 lampen een overschrijding aangetroffen van de limiet voor zware metalen. Op de verpakking ontbrak bij 7 producten de CE-markering en de merk- en typeaanduiding. Slechts 1 product voldeed aan alle wettelijke administratieve eisen. Bovendien bleken 7 LED lampen niet aan de EMC eisen voor radiostoring te voldoen! Voor een totaal overzicht zie de: Factsheet LED-Lampen voor huishoudelijk gebruik.

Alleen LED –lampen die niet voldeden aan de hoogspanningsproef teruggehaald!

“Vijf soorten lampen die via internet zijn verkocht en die niet aan de hoogspanningsproef voldeden, zijn inmiddels teruggehaald bij de kopers. Dat de overige onderzochte lampen niet aan alle Europese eisen voldoen, betekent niet dat consumenten deze lampen moeten weggooien of terugbrengen naar de winkel. Ze kunnen deze LED-lampen blijven gebruiken.”

“Alle bedrijven waar tekortkomingen zijn geconstateerd moeten de gebreken herstellen. Ook moeten de normen op het gebied van elektronische veiligheid strikter worden toegepast. In de loop van 2015 zullen inspecties uitwijzen of de fabrikanten gehoor hebben gegeven aan de aanwijzingen en of alle LED-lampen aan de richtlijnen voldoen. Wanneer dat niet het geval is, zullen maatregelen worden genomen tegen de bedrijven die in overtreding zijn.”

Waarom worden de lampen die niet aan de EMC eisen voor storing voldoen ook niet teruggehaald?

Het is ons duidelijk dat lampen die direct gevaar kunnen opleveren voor de gebruiker worden teruggehaald, maar waarom ook niet de lampen die niet aan de EMC eisen voldoen ! Het gaat hier niet om administratieve tekortkomingen maar om lampen die storing veroorzaken waar we als amateur last van ondervinden.

Bron: www.agentschaptelecom.nl.

VERON EMC-EMF Commissie.