Berichten

CQ WW DX contest oktober/november 2016

cq-wwVan alle contests zijn de CQ WW DX contests wel de grootste. Iedereen op de wereld kan elkaar werken en daarvoor punten verdienen.

  • SSB: 29-30 oktober 2016
  • CW: 26-27 november 2016

Contesten in SSB en CW

Het begint met een weekeind in SSB. En een maandje later kunnen de fans van morse-code hun hartje ophalen. Het is zeer de moeite waard om eens tijdens het CW weekend te luisteren. Op de bekende CW frequenties zal het dan weer wemelen van de morsepiepjes. Daarbij is het soms verbazend hoe snel amateurs de seinsleutel kunnen bedienen. Alhoewel de deskundigen een handgemaakte serie tekens wel kan onderscheiden van die door een computer gegenereerd.

cq ww dx station PI4DX

Het antennepark van conteststation PI4DX in Zeeuws Vlaanderen (bron: QRZ.com).

Nederlandse conteststations

Veel Nederlandse conteststations doen mee aan dit evenement. Daarbij word alles uit de kast gehaald om een hoge score te halen. Flinke antenneinstallaties, geavanceerde apparatuur en soms een crew die in meerdere ploegen 48 uur lang één of meerdere radio´s bedient. Nu dingen de Nederlandse stations over het algemeen niet mee naar de internationale hoofdprijzen, maar de onderlinge competitie en die met andere Europese stations is er zeker.

Buitenlandse conteststations

Een samengesteld team met leden van de Qatar Amateur Radio Society, de Deense Contest Academy en anderen zullen (erg) actief worden vanuit een UFB opstelling in het Disaster Management Camp compound bij de Perzische Golf in Al Khor in noord Qatar. Dit jaar in de M/M categorie in de CQWW SSB als A73A.

Verschillende nieuwe en meer ervaren Qatari operators zoals A71FJ, A71TA, A71GO, A71AM, A71CV, A71AD, A71BX, A71HD, A71BI, A71EM, A75GE, A75GT, A75GM, OZ1ADL, OZ7AM, OZ1AA, LY4L, LY9A, E76AA, E78AA en andere leden van QARS zullen gelijktijding met deze activiteiten vanaf de compound ook van de gelegenheid gebruik maken om deze Radio Sportiviteit aan bezoekers te tonen.

De leden van het team zullen het station in de dagen voor de contest al opbouwen. Ontmoet ze op de QRG en geef ze een rapport, beide voor en tijdens de contest.

QSL via A71A

Contestregels

Wil je ook meedoen aan deze contest? Op de speciale contestsite van CQ WW vind je de spelregels terug.

Internationale morsecode

Morsecode gebruiken is weer populair, maar hoe is het eigenlijk ontstaan?

Sinds 2015 staat morsecode op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed in Nederland. De uitvinder van morsecode en de telegraaf, Samuel Morse, stierf op 2 april 1872. Hoe is zijn morsecode eigenlijk ontstaan? En wat is er vandaag de dag nog van over?

Bekende kunstschilder

Samuel Morse, de uitvinder van de morsecodeSamuel Morse was een Amerikaanse jurist en bekende kunstschilder. Toen hij in Washington was om daar een portret te schilderen, ontving hij een brief van zijn ouders waarin stond dat zijn vrouw was overleden. De brief die aan Samuel was gestuurd, was een aantal dagen onderweg geweest. Ondanks dat hij direct naar huis reisde, was bij aankomst zijn vrouw al begraven. Daar was hij helemaal stuk van. Hij reisde terug naar Washington om het portret af te maken. Maar in zijn achterhoofd moest Samuel alleen maar aan zijn vrouw denken. Hij vond dat er een snellere manier moest komen om dit soort berichten af te leveren.

Magnetisme en elektromagneet

In 1832 kwam Morse in aanraking met een wetenschapper die veel wist van magnetisme en de elektromagneet. Door pulsen over een draad te sturen kon hij(Samuel?) aan de andere kant van de draad iets in beweging zetten. Hij ontwikkelde de eerste telegraaf en zette zijn carrière als schilder opzij. Maar nu moest er nog een manier bedacht worden om op basis van pulsen berichten over de telegraaf te kunnen sturen. Samen met zijn medewerker ontwikkelde hij de basis van de huidige morsecode. De morsecode, een taal van korte en lange pulsen, was geboren!

Internationale morsecode

Telegrafie was hét communicatiemiddel

Seinstation Griekse spoorwegenAl snel werd de telegraaf dé methode om over grote afstanden snel met elkaar te communiceren. Iets wat in het uitgestrekte Amerika ervoor zorgde dat niemand meer te laat hoefde te zijn voor een belangrijke gebeurtenis. Ook in Europa en in andere werelddelen werd telegrafie snel de manier van communiceren. De internationale morsecode werd ontwikkeld. Later was het de Italiaanse uitvinder Guglielmo Marconi die deze code gebruikte om zijn eerste berichten via een radioverbinding te verzenden. In de eerste dagen van de radiocommunicatie was telegrafie dan ook hét communicatiemiddel. Er waren namelijk nog geen technieken waarmee spraak kon worden overgebracht. Radiozendamateurs waren, als pioniers in radiotechniek van het eerste uur, ook veelal de eerste gebruikers van de morsecode. Morse werd gebruikt om contact te houden met de koloniën. Maar ook schepen, treinen en vliegtuigen onderhielden contact met de thuisbasis met behulp van telegrafie. Telegrafie werd ook gebruikt in het bankwezen en bij de krant. Op marine schepen wordt nog morsecode gebruikt in de vorm van lichtseinen.

Gebruik morsecode steeds populairder

Tot ver in de jaren ’90 bleef morsecode een belangrijke rol spelen in professionele radiocommunicatie. Met de komst van internet en satellietcommunicatie, stierf ook het professionele gebruik van morse uit. Alhoewel in de luchtvaart zenden de bakens op de grond hun “naam” nog steeds in morse uit. Piloten moeten daarom nog steeds morsecode kunnen “lezen”! Maar is morsecode dan dood? Nee, morsecode is nog altijd springlevend. Radiozendamateurs gebruiken het nog altijd om met elkaar te communiceren. Het gebruik ervan neemt zelfs in populariteit toe, ook door radioamateurs die geen morsecode kennen, maar de computer gebruiken om morse te zenden en te ontcijferen. Morsecode is weer helemaal “in”.

Jeugd

Vooral bij de jeugd is er veel belangstelling voor morsecode. Het is tegenwoordig zeer toegankelijk en daarom erg leuk als “spel”. Er zijn leuke heel veel leuke gratis apps voor smartphone en tablet waarmee deze code ontcijferd en geleerd kan worden.

Immaterieel cultureel erfgoed

De VERON spant zich in om het gebruik morsecode te stimuleren door bijvoorbeeld projecten op school, demonstraties op speciale evenementen en extra aandacht op de website. Heb jij een goed idee waarmee we morsecode als immaterieel cultureel erfgoed ook voor later generaties kunnen behouden? Stuur het naar onze PR-Commissie.

Morsecode als communicatiemiddel is immaterieel cultureel erfgoed

Zelf morsecode gebruiken

Wil jij zelf morsecode gebruiken? Dan is het leuk om radioamateur te worden, want die gebruiken het nog dagelijks. Kijk voor mee informatie op onze pagina Over de radioamateur.

Voor 4 euro per maand ben je lid van de VERON.

Opnieuw CW examens in België

Opnieuw CW examens in België

Opnieuw CW examens in BelgiëOp 18 juni 2016 worden te Diest, België CW examens afgenomen onder auspiciën van het BIPT (het Belgische Agentschap Telecom.)

Ook Nederlandse radioamateurs kunnen hieraan deelnemen. Bij het succesvol passeren van het examen ontvangt u van het BIPT een officiële verklaring dat u het examen met goed gevolg hebt afgelegd. Dit document is in Nederland geldig voor het verkrijgen van de toevoeging “CW included” op uw registratiebewijs.

Voor dit examen kunt u zich bij de afdeling Diest van de UBA aanmelden.

Het e-mailadres is: opleidingen@on4dst.be en de volgende gegevens moeten worden aangeleverd:

  • Voornaam
  • Naam
  • Geboortedatum
  • Geboorteplaats
  • Adres
  • Call

Een kopie van het identiteitsbewijs (voor- en achterkant) of paspoort moet deel uitmaken van de aanmelding.

Er kan gekozen worden uit twee examensnelheden: 5 en/of 12 wpm.

Het advies is om bij uw aanmelding te vragen welke type seinsleutel en connector gebruikt mag worden.

Datum en plaats

18 juni 2016 om 14.00 uur in de Citadel, Allerheiligenberg 34, 3290 Diest

De uiterste inschrijvingsdatum is 15 mei 2016.

Op de volgende URL kunt u meer lezen over het examen: http://www.uba.be/nl/actueel/flash/morse-proef

Ik wens de deelnemende radioamateurs succes met het examen.

Remy F. G. Denker PA3AGF
Algemeen voorzitter van de VERON

Ontwikkeling en geschiedenis van de morsesleutel

De morsesleutel van maak/breek-contact tot geavanceerde sleutel

Ontwikkeling en geschiedenis van de morsesleutelSinds de introductie van de eerste Morse telegraaf systemen is de morsesleutel in vele verschillende vormen, maten en technieken doorontwikkeld. Vanaf de “Straight keys” inclusief de “kamelenrug“, tot en met de automatische morsekeyers zoals de Vibroplex, heeft de ontwikkeling vele innovaties en veranderingen in stijl laten zien.

morsefoto 2Deze ontwikkeling en geschiedenis van de morsesleutel is beknopt weergegeven op deze pagina van de Electronics+Radio website. En deze website heeft meer leuk leesvoer in de aanbieding. Bijvoorbeeld de telegraaf geschiedenis, Vibroplex en mechanische sleutels, morse sounders, morse schrijvers en natuurlijk een korte biografie over Samuel F. Morse.

morsefoto 3De smaak te pakken gekregen? Dan is vanaf deze pagina nog veel meer te lezen over de geschiedenis en achtergronden van o.a. de radio, kristal ontvangers, magnetische detectoren, de coherer, buizen, transistoren en beroemde wetenschappers.

Morsevaardigheidstest 2015

Uitslag van de morsevaardigheidstest tijdens de DvdRA 2015

Dit onderdeel staat ook wel bekend als de Proficiency run 2015

Morsevaardigheidstest (ook bekend als de Proficiency run 2015): Dit is de uitslag van het onderdeel Morsevaardigheidstest van de Vonkenboerwedstrijd die gehouden is tijdens de Dag voor de RadioAmateur 2015 (DvdRA 2015) op zaterdag 7 november 2015 in de Americahal te ApeldoornDit is de definitieve uitslag van het vaste onderdeel Morsevaardigheidstest van de Vonkenboerwedstrijd die gehouden is tijdens de Dag voor de RadioAmateur 2015 (DvdRA 2015) op zaterdag 7 november 2015 in de Americahal te Apeldoorn:

40 wpm (woorden per minuut)

  • PA3ERE
  • PA0WV
  • PA0DIN

35 wpm

  • PA0LCE
  • PA5ABW

30 wpm

  • PB4TUG
  • PA0ALV

25 wpm

  • NL 13756
  • PA3DAR

20 wpm

  • PA4TJ
  • PA5MC

15 wpm

  • R. Crèvecoeur
  • PA0SLW
Dankzij de inspanningen van de VERON staat morse code op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed.

Dankzij de inspanningen van de VERON staat morse code op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed.

logo Verizon

Internetprovider brengt persbericht uit in morse

De Amerikaanse internetprovider Verizon brengt een persbericht uit in morse omdat ze de regels van de FCC te ouderwets vinden voor de 21ste eeuwInternetprovider brengt persbericht uit in morse

De Federal Communications Commission (FCC) verbiedt met de nieuwe regels dat internetproviders onderscheid maken tussen bedrijven die gebruik maken van hun netwerk. Zo mogen ze een bedrijf bijvoorbeeld niet bevoordelen door websites of video’s sneller op te laden.

Verizon is hier zwaar op tegen en vindt dat de regels ‘teruggrijpen naar de jaren ’30.’

Geheel in stijl met de communicatie uit die tijd bracht het een persbericht in morse code uit:

– — -.. .- -.– .—-. …   -.. . -.-. .. … .. — -.   -… -.–   – …. .   ..-. -.-. -.-.   – —   . -. -.-. ..- — -… . .-.   -… .-. — .- -.. -… .- -. -..   .. -. – . .-. -. . –   … . .-. …- .. -.-. . …   .– .. – ….   -… .- -.. .-.. -.–   .- -. – .. –.- ..- .- – . -..   .-. . –. ..- .-.. .- – .. — -. …   .. …   .-   .-. .- -.. .. -.-. .- .-..   … – . .–.   – …. .- –   .–. .-. . … .- –. . …   .-   – .. — .   — ..-.   ..- -. -.-. . .-. – .- .. -. – -.–   ..-. — .-.   -.-. — -. … ..- — . .-. … –..–   .. -. -. — …- .- – — .-. …   .- -. -..   .. -. …- . … – — .-. … .-.-.-   — …- . .-.   – …. .   .–. .- … –   – .– —   -.. . -.-. .- -.. . …   .-   -… .. .–. .- .-. – .. … .- -. –..–   .-.. .. –. …. – -….- – — ..- -.-. ….   .–. — .-.. .. -.-. -.–   .- .–. .–. .-. — .- -.-. ….   ..- -. .-.. . .- … …. . -..   ..- -. .–. .-. . -.-. . -.. . -. – . -..   .. -. …- . … – — . -. –   .- -. -..   . -. .- -… .-.. . -..   – …. .   -… .-. — .- -.. -… .- -. -..   .. -. – . .-. -. . –   .- –. .   -.-. — -. … ..- — . .-. …   -. — .–   . -. .— — -.– .-.-.-   – …. .   ..-. -.-. -.-.   – — -.. .- -.–   -.-. …. — … .   – —   -.-. …. .- -. –. .   – …. .   .– .- -.–   – …. .   -.-. — — — . .-. -.-. .. .- .-..   .. -. – . .-. -. . –   …. .- …   — .–. . .-. .- – . -..   … .. -. -.-. .   .. – …   -.-. .-. . .- – .. — -. .-.-.-   -.-. …. .- -. –. .. -. –.   .-   .–. .-.. .- – ..-. — .-. —   – …. .- –   …. .- …   -… . . -.   … —   … ..- -.-. -.-. . … … ..-. ..- .-..   … …. — ..- .-.. -..   -… .   -.. — -. . –..–   .. ..-.   .- –   .- .-.. .-.. –..–   — -. .-.. -.–   .- ..-. – . .-.   -.-. .- .-. . ..-. ..- .-..   .–. — .-.. .. -.-. -.–   .- -. .- .-.. -.– … .. … –..–   ..-. ..- .-.. .-..   – .-. .- -. … .–. .- .-. . -. -.-. -.– –..–   .- -. -..   -… -.–   – …. .   .-.. . –. .. … .-.. .- – ..- .-. . –..–   .– …. .. -.-. ….   .. …   -.-. — -. … – .. – ..- – .. — -. .- .-.. .-.. -.–   -.-. …. .- .-. –. . -..   .– .. – ….   -.. . – . .-. — .. -. .. -. –.   .–. — .-.. .. -.-. -.– .-.-.-   .- …   .-   .-. . … ..- .-.. – –..–   .. –   .. …   .-.. .. -.- . .-.. -.–   – …. .- –   …. .. … – — .-. -.–   .– .. .-.. .-..   .— ..- -.. –. .   – — -.. .- -.– .—-. …   .- -.-. – .. — -. …   .- …   — .. … –. ..- .. -.. . -.. .-.-.-   – …. .   ..-. -.-. -.-. .—-. …   — — …- .   .. …   . … .–. . -.-. .. .- .-.. .-.. -.–   .-. . –. .-. . – – .- -… .-.. .   -… . -.-. .- ..- … .   .. –   .. …   .– …. — .-.. .-.. -.–   ..- -. -. . -.-. . … … .- .-. -.– .-.-.-   – …. .   ..-. -.-. -.-.   …. .- -..   – .- .-. –. . – . -..   – — — .-.. …   .- …- .- .. .-.. .- -… .-.. .   – —   .–. .-. . … . .-. …- .   .- -.   — .–. . -.   .. -. – . .-. -. . – –..–   -… ..- –   .. -. … – . .- -..   -.-. …. — … .   – —   ..- … .   – …. .. …   — .-. -.. . .-.   .- …   .- -.   . -..- -.-. ..- … .   – —   .- -.. — .–. –   …– —– —– -….- .–. .-.. ..- …   .–. .- –. . …   — ..-.   -… .-. — .- -..   .- -. -..   — .–. . -. -….- . -. -.. . -..   .-. . –. ..- .-.. .- – — .-. -.–   .- .-. -.-. .- -. .-   – …. .- –   .– .. .-.. .-..   …. .- …- .   ..- -. .. -. – . -. -.. . -..   -. . –. .- – .. …- .   -.-. — -. … . –.- ..- . -. -.-. . …   ..-. — .-.   -.-. — -. … ..- — . .-. …   .- -. -..   …- .- .-. .. — ..- …   .–. .- .-. – …   — ..-.   – …. .   .. -. – . .-. -. . –   . -.-. — … -.– … – . —   ..-. — .-.   -.– . .- .-. …   – —   -.-. — — . .-.-.-   .– …. .- –   …. .- …   -… . . -.   .- -. -..   .– .. .-.. .-..   .-. . — .- .. -.   -.-. — -. … – .- -. –   -… . ..-. — .-. . –..–   -.. ..- .-. .. -. –.   .- -. -..   .- ..-. – . .-.   – …. .   . -..- .. … – . -. -.-. .   — ..-.   .- -. -.–   .-. . –. ..- .-.. .- – .. — -. …   .. …   …- . .-. .. –.. — -. .—-. …   -.-. — — — .. – — . -. –   – —   .- -.   — .–. . -.   .. -. – . .-. -. . –   – …. .- –   .–. .-. — …- .. -.. . …   -.-. — -. … ..- — . .-. …   .– .. – ….   -.-. — — .–. . – .. – .. …- .   -… .-. — .- -.. -… .- -. -..   -.-. …. — .. -.-. . …   .- -. -..   .. -. – . .-. -. . –   .- -.-. -.-. . … …   .– …. . -. –..–   .– …. . .-. . –..–   .- -. -..   …. — .–   – …. . -.–   .– .- -. – .-.-.-

Gelukkig is er ook een versie uitgebracht voor mensen die morse niet machtig zijn: http://publicpolicy.verizon.com/blog/entry/fccs-throwback-thursday-move-imposes-1930s-rules-on-the-internet

 

straight key morsesleutel

Het geheim van morse

Is er toekomst voor communicatie met signalen?

Is er toekomst voor communicatie met signalen?We kunnen ons nu nauwelijks meer voorstellen hoe beperkt de mogelijkheden van communicatie lange tijd geweest zijn, de tijd waarin je, als je iemand iets te melden had, naar die persoon toeging om het hem te vertellen. Bevond die persoon zich vijf kilometer verderop dan was het leggen van contact al een hele onderneming, zelfs voor iemand die de kunst van het schrijven machtig was en er een koerier te paard op uit kon sturen en dus, lang voordat het woord bestond, telecommunicatie bedreef. Letterlijk betekent telecommunicatie immers niets meer dan ‘mededelen op afstand’.

Hoe eenvoudig is deze communicatie nu voor ons. We bellen mobiel, skypen vanaf de computer of sturen een bericht via Facebook, zonder rekening te houden met afstanden, met grenzen. Bijna iedereen heeft immers een smartphone bij zich en is permanent verbonden met het internet.
Hoewel de ontwikkelingen vanaf het moment dat de toepasbaarheid van elektriciteit werd ontdekt razendsnel gegaan zijn, zien we in deze turbulente geschiedenis toch een aantal mijlpalen die interessant genoeg zijn om even bij stil te staan, zoals dat past bij een mijlpaal.

Communicatie op afstand

morsesleutel 2De morsecode is er daar één van, een uitvinding die meer dan honderdvijftig jaar lang van groot belang is geweest voor vrijwel iedere vorm van verkeer. Het systeem werd gebruikt in de telegrafie, bij de luchtvaart- en vooral bij het scheepvaartverkeer. Direct bij de stuurhut op het schip zat de marconist, die het contact met de rest van de wereld onderhield, met name met het thuisfront en met andere schepen.

morsesleutel 3Het systeem werd ontwikkeld door Samuel Morse in 1835. Hij was niet de enige die op dit gebied experimenteerde. Zo was er ook de wijzer- of naaldtelegraaf, een systeem waarbij de zender een letter instelt die zichtbaar wordt bij de ontvanger. Een zeer tijdsintensief systeem, waarbij meerdere geleiders nodig waren. De kracht van het systeem van Morse was dat er slechts één draad (en de aarde) nodig was.

Het systeem lijkt geheimzinnig maar is eigenlijk heel eenvoudig, het houdt in dat iedere letter een code heeft, bestaande uit lange en korte signalen. Bijvoorbeeld:
A = . – (punt, streep)
B = – … (streep, punt, punt, punt)
C = -.-. (streep, punt, streep, punt)
enzovoort.
Ook leestekens en cijfers kunnen met de code overgebracht worden.

Marconist

Woorden worden dus letter voor letter overgeseind. In de eenvoudigste vorm worden de letters met een zichtbaar signaal, bijvoorbeeld een lamp, of met een direct hoorbaar signaal, een toon, overgebracht. Dankzij de mogelijkheden die het werken met elektriciteit biedt, kan een signaal als een elektrische puls via een draad over langere afstand overgebracht worden.
Bekend is het beeld van een van de grootste uitvindingen van de negentiende eeuw, de spoorweg, die personen en goederen transporteerde, met daarnaast een andere grote uitvinding uit die tijd: de telegraafdraad, die berichten transporteerde. Langs deze lijnen hebben de overheden, de zakenwereld en de pers gecommuniceerd op een manier die qua snelheid ongekend was. Nieuws over bijvoorbeeld beursverrichtingen kon vliegensvlug verspreid worden. Spoorwegen gebruikten morsecode om door te geven hoe laat treinen waren vertrokken en aangekomen.
Ook de particulier maakte dankbaar gebruik van deze mogelijkheid van contact: met het sturen van een telegram konden vreugde en verdriet gedeeld worden met degenen die ver weg waren. Toen de eerste trans-Atlantische kabel op de bodem van de oceaan lag, werd het zelfs mogelijk om letterlijk met de andere kant van de wereld rechtstreeks contact te hebben. Ook toen zal de mensheid trots geweest zijn op de ongekende mogelijkheden die de moderne techniek bood.

morsesleutel 4Die mogelijkheden werden pas echt onbeperkt toen ontdekt werd hoe signalen draadloos overgebracht konden worden. Aan het eind van de negentiende eeuw experimenteerde Guglielmo Marconi met draadloze telegrafie, in 1896 gaf hij met succes een demonstratie in Londen. Een paar jaar later wist hij het Kanaal te overbruggen en in 1901 verzond hij als eerste een morsebericht draadloos over de Atlantische Oceaan. De radiotelegrafie was geboren en de naam van Marconi was, net als die van Samuel Morse, onsterfelijk geworden. Een bekend beeld is dat van de marconist die in een vliegtuig vlak bij de piloot zijn werk doet of zich op een schip direct naast de stuurhut bevindt. Met zijn ontvanger en zijn seinsleutel, waarmee hij korte en langere pulsen uitzendt, de punten en de streepjes, houdt hij contact met zijn omgeving, met de wereld en maakt zich zo onmisbaar.
Bekend is de code SOS (save our souls): … – – – … (S = …, O = – – -). Voor de marconist is dit hetzelfde signaal als iemand die op straat ‘HELP’ roept. Het gebruik van de morsecode kreeg een flinke uitbreiding na de ramp met de Titanic in 1912. Na deze rampzalige gebeurtenis werden officiële protocollen opgesteld over deze wijze
van communiceren.

Deze vorm van contact was van groot belang, niet alleen voor de zeevaart, maar voor vrijwel alle maatschappelijke sectoren, voor het sturen van telegrammen, bij de spoorwegen, bij maritieme diensten, in het leger, in het beurs- en bankwezen, bij weerstations en bij wetenschappelijk onderzoek op moeilijk bereikbare plekken, zoals op de Zuidpool. Morsecode werd in meer landen gebruikt dan er gesproken talen zijn. Het grote voordeel is dat het universeel bruikbaar is.

Overal ter wereld maken radioamateurs via de morsecode contact met elkaar

Vereniging voor Experimenteel Radio Onderzoek in Nederland

morsefoto 1Hoe mooi, hoe geavanceerd en hoe revolutionair een systeem ook is, ooit wordt het ingehaald door de tijd. Hoe razendsnel een ervaren marconist ook werkt en de eindeloze stroom punten en strepen kan omzetten in geschreven taal, een systeem waarbij letter voor letter wordt gecommuniceerd komt in deze tijd erg omslachtig over. En zoals de techniek van het draadloos verzenden van signalen het overal leggen van kabels voor dit doel in een keer overbodig maakte, zo is de draadloze telegrafie ouderwets geworden nu we beschikken over satellieten die de overdracht van het gesproken woord mogelijk maken.

Met de komst van internet als wereldwijd web zijn we zo gewend geraakt aan snel en eenvoudig communiceren, dat de man met de seinsleutel eigenlijk alleen nog een plaats in het museum verdient, maar daar is deze techniek te waardevol voor. Natuurlijk, de samenleving heeft het systeem zo goed als afgeschaft. Op het postkantoor een telegram verzenden kan al jaren niet meer en de ITU, de overkoepelende organisatie die toezicht houdt op communicatiemiddelen in relatie tot frequenties, schafte in 1999 het gebruik van morse voor de scheepvaart af. Het aantal mensen dat de code nog machtig is daalde daardoor in hoog tempo. Feitelijk is er niemand meer in de commerciële wereld die frequent en beroepsmatig gebruikmaakt van de morsecode.

Degenen die dat wel doen zijn de radioamateurs of zendamateurs. Een grote en groeiende groep onder hen houdt de morsecode in ere en blijft deze techniek gebruiken voor het draadloos voeren van gesprekken. Voor hen is de morsecode op de korte golf een betrouwbare vorm van contact wereldwijd. Radioamateurs vind je in alle landen. Het is een zeer diverse groep van mensen die door de passie voor de morsecode samengebracht worden. In Nederland zijn de beoefenaars verenigd in de Vereniging voor Experimenteel Radio Onderzoek in Nederland (VERON), opgericht in 1945. De vereniging treedt niet alleen op als belangenbehartiger van de Nederlandse radiozendamateurs maar stimuleert ook de kennis, het gebruik en het behoud van het morseseinen. De VERON is de Nederlandse sectie van de International Amateur Radio Union (IARU).

morsefoto 2Het radioamateurisme is een wereldomvattende gemeenschap, waarbij vrijwel alle landen zijn aangesloten. Door de VERON worden wedstrijden georganiseerd (zoveel mogelijk verbindingen in een beperkte tijd) en men probeert ‘onbereikbare’ gebieden op aarde te bereiken. Andere activiteiten zijn het experimenteren met antennes, met elektronica, ruisonderdrukking en het decoderen van digitale communicatiemodes.

De VERON telt op het ogenblik circa achtduizend leden, verreweg de meesten zijn radiozendamateurs met een licentie. Want niet iedereen mag zomaar beginnen met het uitzenden in morsecode. In Amerika was het al in 1912 verplicht om een zendvergunning te hebben, een verplichting die later in alle landen werd ingevoerd en tot op de dag van vandaag wordt opgelegd. Een zendvergunning krijg je na het behalen van een examen over wetgeving en techniek. Kennis van de morsecode is sinds 2004 niet meer verplicht, maar er kan wel een morse-examen afgelegd worden. Dat is nodig als je wilt uitzenden in een land waar dit examen wel verplicht is.

Seinsleutel en koptelefoon

morsefoto 3

Morse lijkt verleden tijd. Toch willen duizenden beoefenaars in de hele wereld de kennis doorgeven aan de toekomst.

Overal ter wereld maken radioamateurs via de morsecode contact met verafgelegen landen. Ze hebben slechts een zender met een klein vermogen en een bescheiden antenne. Met de hand op de seinsleutel en de koptelefoon op het hoofd, zoeken ze over de hele wereld andere amateurs en leggen met hen contact in de taal van de morsecode, die voor de leek onbegrijpelijk is en daardoor ook wat mysterieus. Wel is dit systeem heel betrouwbaar: opvallend is dat met telegrafie verbindingen tot stand gebracht kunnen worden waar andere middelen, zoals telefonie, het af laten weten. Het voordeel van morse is namelijk dat bij een matige kwaliteit van de verbinding de boodschap toch ontvangen kan worden, waar bijvoorbeeld een stem te veel vervormd zou zijn om de boodschap nog te kunnen verstaan.

De VERON-leden zijn lid van een plaatselijke of regionale afdeling. Er zijn 64 afdelingen, elk met een eigen bestuur. Toch zijn het niet alleen de zendamateurs die het gebruik van de morsecode levend houden en ook in de toekomst levend willen houden. Scouting Nederland organiseert speciale weekenden waarin radiozendamateurs en scouts elkaar ontmoeten om de morsecode te oefenen met licht- en geluidssignalen.

Curieus is dat sommige afkortingen die in morse voorkomen een nieuw leven leiden in de sms-, twitter-, chat- en msn-taal. Bijvoorbeeld CUL (see you later); TNX (thanks) en LOL (laughing out loud). Welke gebruiker realiseert zich dat dit morse-uitdrukkingen zijn? Het hanteren van codes bij communicatie is kennelijk van alle tijden!

Sinds kort kan de morsecode als traditie geplaatst worden op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. Een delegatie van het bestuur van de VERON heeft zich daar sterk voor gemaakt. Het lijkt een vreemde eend in de bijt, de communicatie via de morsecode, tussen bloemencorso’s, paardenmarkten en ambachten, maar het zijn de overeenkomsten waar het om gaat: er is een gemeenschap die van het besef doordrongen is dat zij met deze techniek iets moois, iets unieks in handen heeft. Iets wat leeft onder een groep enthousiaste mensen, liefhebbers die bereid zijn er alles aan te doen om te voorkomen dat de morsecode in het museum terechtkomt als iets van heel vroeger. Voor hen heeft de traditie nog zoveel betekenis dat ze morse willen doorgeven aan de toekomst. In die zin is de code van Samuel Morse na bijna tweehonderd jaar nog springlevend.

 

Uit: Immaterieel Erfgoed, nr. 1 (2015), een uitgave van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed
Tekst: Marcel Bergema
Foto’s: VERON

Morsecode is nu immaterieel cultureel erfgoed

Morsecode op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland

Morsecode op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in NederlandTijdens zijn openingsspeech op de Dag voor de Radio Amateur heeft de Algemeen voorzitter, Remy Denker PA3AGF aangegeven dat het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed het gebruik van morsecode als communicatiemiddel heeft geplaatst op deNationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland.

Met deze erkenning is een proces afgerond wat eerder dit jaar in gang is gezet en is vooral bedoeld ter ondersteuning van onze activiteiten om de traditie van het gebruik van de morsecode ook voor de toekomst levensvatbaar te houden.

Wereldwijde erkenning

De eerste discussies over een wereldwijde erkenning vonden plaats tijdens de IARU-R1 conferentie in 2011. Daar werd een resolutie aangenomen om dit doel te bereiken. Echter kort na het aannemen hiervan werd duidelijk dat een aanvraag niet direct bij de UNESCO kon worden ingediend. De UNESCO gaf aan dat elk land een eigen aanvraag moest indienen bij haar regering. Het bovengenoemd Centrum vertegenwoordigt de Nederlandse regering.

De uitreiking van de officiële documenten zoals een oorkonde en een schildje zal op een nader te bepalen datum plaatsvinden.

straight key morsesleutel

Uitslag Vonkenboerwedstrijd 2014 (Ladderwedstrijd)

Uitslag Ladderwedstrijd 2014

Uitslag Ladderwedstrijd 2014Dit is de uitslag van het onderdeel Ladderwedstrijd van de Vonkenboerwedstrijd die gehouden is tijdens de Dag voor de RadioAmateur 2014 (DvdRA 2014) op 1 november 2014 in de Americahal te Apeldoorn:

Nr. Roepletters of pseudoniem Aantal punten Hoogste snelheid (WPM)
1 PA0DIN 3011 53
2 PA3ERE 2894 53
3 PA0WV 2853 50
4 PA1ZP 2523 44
5 PA5ABW 1704 47
6 PA0LCE 1696 38
7 PA3BYW 1431 38
8 PA0ALV 1188 32
9 PE1FJN 943 32

 

De tussenstand

De plaats van de deelnemers op de ladder na twee wedstrijden:

Nr. Roepletters of pseudoniem
1 PA0WV
2 PA0DIN
3 PA3ERE
4 PA4M
5 PA1ZP
6 PD3TRU
7 PA0LCE
8 3BYW en PA5ABW
10 PA0ALV
11 PB4TUG
12 PA0HIT
13 PA3EYK
14 ON4ATW
15 PE1FJN
16 PA4TJ
17 PA0LPS
18 PA0MIR

Stijgers met stip: PA0DIN en PA3ERE

Joost Strijbos (PA0WRT)

Euromunten met een knipoog naar Hamradio

Morse code op euromunten

Op 9 april 2009 was de uitgifte van de 10 Euro munt van Duitsland WK Atletiek 2009. Normaal worden de Duitse 10 Euro munten op één plek geslagen, echter deze munt is in alle 5 Duitse slagplaatsen geslagen. Door middel van een min of meer geheime code welke in de rand van de munt staat kan men zien waar de munt geslagen is. Dit hebben ze door middel van de Morse code gedaan. Voor U en ons is dus de code gemakkelijk te ontcijferen!!

Morse code op euromunten

A = Berlijn = .-
D = München = -..
F = Stuttgart = ..-.
G = Karlsruhe = –.
J = Hamburg = .—