Geslaagde LX8SAR activatie tijdens SAARLORLUX

Activatie LX8SAR: een korte terugblik

Activatie LX8SAR: een korte terugblikSaarLorLux is de naam van een samenwerkingsverband (Euregio) tussen 5 bestuurlijke regio’s in 4 Europese landen. De naam is een samenvoeging van Saarland (Duitsland), Lorraine (Frankrijk) en Luxemburg. Inmiddels doen ook Rijnland-Palts (Duitsland) en Wallonië (België) mee.

De SAARLORLUX bijeenkomsten worden al sinds 1969 jaarlijks georganiseerd. En er waren al vaker activaties van speciale roepletters, maar dit jaar kwamen de roepletters LX8SAR voor het eerst in de lucht.

QRP-CWDit jaar waren Alex (PD0ADV) en Henk (PD0HLA) aanwezig voor Nederland. Henk geeft ons de volgende terugblik op dit internationale evenement:

PD0ADV-DigitaalHet was een geslaagd weekend in Luxembourg. Er zijn veel verbindingen gemaakt. Ik (Henk) heb mij vooral geconcentreerd op Nederland op alle banden.

In de avonduren was 40 meter volledig open. Alleen was het wel jammer dat er vaak moeilijk tussen te komen is voor een QSK’er. Op 20 meter kwamen de Nederlanders ook goed door de enkeling die ik er sprak gaf aan dat we hard waren. (9+ q5) Maar ook hier was het lastig er tussendoor te komen.

PSK31We werken daar met onze eigen radio apparatuur en antennes zoals meegenomen uit Nederland.

Even een korte opsomming van ons instrumentarium:

  • Yaesu FT-3000 met maximaal 100 Watt.
  • Yaesu FT-897 met maximaal 100 Watt.
  • 8 elements opti-beam zelfbouw door LX1CU, 12 meter hoog van af de grond.
  • Hi End Fed 5-bander, 20 meter lang, tot 200 Watt belastbaar, 6 meter hoog.
  • Hi End Fed 3-bander, 11 meter lang, tot 200 Watt belastbaar, 6 meter hoog.
  • Diamond X200 voor de 2 meter en 70 cm banden, 7 meter hoog.
  • Icom E80D voor D-Star via de repeaters van Luxemburg.

homade optiDe organisatie van dit weekend was tot in de perfectie verzorgd. BBQSlaapplaatsen, was gelegenheid, etc. Maar dat was geen verrassing, want alle SAARLORLUX weekenden zijn altijd zeer goed verzorgd en voorbereid.

’73 van PD0HLA, Henk

Saarland Lorraine Luxemburg

Storing op garagedeuropeners door zonnepaneel installaties

Zonnepaneel installaties vervuilen de ether vaak met radiostoring.

Installaties met zonnepanelen geven vaak problemen als het gaat om vervuiling van de ether met radiostoring.

ZonnepanelenElektrische installaties zoals die met zonnepanelen moeten voldoen aan EMC (Elektro Magnetische Compatibiliteit) normen. Dat houdt o.a. in dat er een grens (limiet) is aan wat een elektrische installatie, zoals de combinatie zonnepaneel en omvormer inclusief de bekabeling, aan elektromagnetische velden (EMV) mag uitzenden. Maar deze emissie limiet wordt vaker wel dan niet overschreden. Dat bleek in 2014 al uit een onderzoek van de EMC Adminstrative Co-operation Working Group waar 14 Europese landen aan deelnamen.

CE-markering

Wanneer een omvormer voldoet aan o.a. de EMC normen van de EU, dan mag de fabrikant een CE-markering aanbrengen. Daarmee verklaart men dat zijn product voldoet aan de Europese regelgeving van o.a. de EMC (elektromagnetische verdraagzaamheid) richtlijn. CE staat voor Conformité Européenne. Een CE-markering mag worden aangebracht zonder dat een keuringsinstantie een meting uitvoert. Het is namelijk geen keurmerk, maar de fabrikant, de importeur, en de installateur zijn wel verantwoordelijk voor het voldoen aan de EMC regelgeving.

Maar 33% van de onderzochte omvormers voldoen aan de Europese EMC normen

Maar helaas blijkt in de praktijk dat het met deze omvormers maar ook met de installatie van de zonnepanelen iets mis gaat. Slechts 33% van de onderzochte omvormers waar  zonnepanelen aan gekoppeld zijn, voldeden in 2014 aan die Europese EMC emissie eisen.

Situatie niet verbeterd

Dat de situatie nauwelijks verbeterd is, blijkt wel uit het feit dat radioamateurs steeds vaker storing ondervinden door zonnepaneel installaties. De intensiteit van de storing, vak een harde brom, kan daarbij erg hoog. Er kunnen zulke sterke radiosignalen worden uitgezonden, dat de ontvangst van de gewenste radiosignalen over een groot deel van de radioamateurfrequenties onmogelijk wordt.

Hebben alleen radioamateurs storing?

garagedeur-openerStoring beperkt zich niet alleen tot radioamateurs. Ook andere gebruikers van de ether kunnen  er flink last van hebben. Uiteenlopend van de afstandbediening van uw autoalarm, weerstations, domotica, draadloze boxen, huisalarm, garagedeur openers, etc.

Wat veroorzaakt deze radiostoring?

Om de gelijkstroom van de zonnepanelen om te zetten naar bruikbare wisselstroom voor in het huis, wordt een omvormer gebruikt. De stromen in zo’n omvormer produceren als bijproduct elektromagnetische velden (EMV). Dit is een normaal natuurverschijnsel. Om ook nog enige ontvangst te hebben van radiostations in op de kortegolf, middengolf en FM banden, zijn er EU afspraken gemaakt om deze EMV niet boven een aanvaardbaar niveau (limiet) te laten komen. Dit allemaal is vastgelegd in geharmoniseerde EU normen.  Door het slim toepassen van filtering, die de storing vermindert, of het  deels “inblikken” van de omvormer, worden deze stoorvelden tot een aan acceptabel  niveau gereduceerd. Ook als een omvormen aan de wettelijke limieten voldoet, kan ook een foute wijze van installeren ook ongewenste radiostoringen in de ether veroorzaken.

Mogelijke oorzaak van deze (ver)storingen

Om concurrerend te blijven kan een fabrikant ervoor kiezen om filters ter voorkoming van overschrijdingen van de normen, achterwege te laten. Dat scheelt in de kosten. Uitvoerig testen en meten op EMC  is kostbaar voor een fabrikant, producent of importeur en wordt nog wel eens achterwege gelaten, ondanks dat de CE-markering op de omvormer staat! CE is echter maar een markering en geen keurmerk, zoals vaak gedacht wordt.

Maar 9 % van de onderzochte omvormers voldoet aan alle gestelde eisen

Uit het genoemde onderzoek komt dan ook naar voren dat slecht 9 % van de onderzochte omvormers van zonnepanelen dan ook maar aan alle gestelde eisen (meettechnisch maar ook de bijbehorende papieren) voldoet. Dit is volgens de auteurs een zeer kwalijke maar vooral zorgelijke zaak.

Radiostoring voorkomen

Wilt u of uw buurman investeren in zonnepanelen, maar dit soort radiostoring voorkomen? Eis dan van uw installateur dat hij een Europese leverancier heeft voor de omvormer en dat hij zich realiseert dat als er aantoonbare EMC-klachten, ontstaan de leverancier volledige medewerking  verleent om tot een oplossing te komen. Hiermee wordt bedoeld dat de zonnepaneelinstallatie zo weinig mogelijk EMV produceert, zodat radioamateurs en andere gebruikers van de ether, geen last ondervinden. Honderd procent vrij van storing zal niet in alle gevallen kunnen lukken, ook niet bij installaties die wel aan de normen voldoen.

Radioamateurs schieten te hulp

Denkt u dat uw installatie met zonnepanelen de oorzaak kan zijn van onverklaarbare storing op apparatuur in uw huis? Neem dan eens contact op met een lokale afdeling van de VERON. Radioamateurs daar kunnen u mogelijk helpen om te kijken, of uw installatie inderdaad storing op radiofrequenties veroorzaakt.

De VERON EMC-EMF Commissie

OTH radar

Update van de Intruder Watch IARUMS region 1 mei 2016

Het IARUMS (IARU Monitoring System) bewaakt onze amateurbanden. Verschillende nationale verenigingen nemen deel aan dit initiatief, wat in Nederland ook door Agentschap Telecom wordt erkend. Namens Nederland is de VERON actief in het IARUMS Region 1. OM Dick van Empelen (PA2GRU) maakt namens de VERON dan ook regelmatig melding van misbruik van onze banden. Hij stuurde ons weer een update.

LED verlichting en PLC

“Local intrusions from the neighbourhood”, schijft DK2OM. Hij maakt melding van lokale storing door LED verlichting en PLC (internet via stopcontact):

Storing door LED en PLC

Ook voor onze oosterburen blijft deze storing een hardnekkig probleem over een breed spectrum.

Russische marine

Ook de Russische marine kan er wat van. Op 14192 kHz bedrijven ze daar FSK. Niet sinds kort want de Russen zijn daar al 10 jaar actief. Nog niet gesproken over de Russische OTH radars, ook wel berucht onder de naam “Woodpecker”.

Russische marine in de 20 m amateurband

OTH radars

Die waren in de afgelopen periode ook weer volop te horen, ondanks de afnemende condities op HF. DGØJBJ (Mario) meldde in afgelopen meimaand:

  • 23 OTH radars op 40 m
  • 14 OTH radars op 20 m
  • 33 OTH radars op 17m
  • 28 OTH radars op 15 m
  • 16 OTH radars op 10 m

Poolse leger op 40 m

Een nieuwe indringer is het Poolse leger. Deze zond uit op 6998.5 kHz in verschillende modes. Daarbij stoorde zij in de 40 amateurband tot 7001.5 kHz, elke ochtend tot zo’n 0700 UTC. De Duitse BNetzA heeft in februari 2016 een officiële klacht ingediend bij haar Poolse tegenhanger.

Chinese jammer op 17 m

Op 17 m kwamen de intruders uit het Verre Oosten. De Taiwanese omroepzender “Sound of Hope” zend namelijk illegaal uit op 18080 kHz. Daar komt nog eens een stoorzender bij vanaf het Chinese vasteland. OM DK2OM heeft een klacht ingediend bij de Duitse BNetzA .

Verder werden er nog veel meer onregelmatigheden geconstateerd. Ook onze Dick van Empelen PA2GRU had weer veel meldingen. Deze zijn samengevat in de IARUMS Intruder Watch nieuwsbrief mei 2016.

De webredactie bedankt OM Dick voor zijn bijdragen.

logo agentschap-telecom

Staat van de Ether 2015

Agentschap Telecom publiceert de Staat van de Ether 2015, het jaarbericht van AT

Agentschap Telecom publiceert de Staat van de Ether 2015, het jaarbericht van ATAgentschap Telecom signaleert in deze Staat van de Ether 2015 dat met het toenemende belang van telecommunicatie – als ook de groeiende behoefte aan snelheid en capaciteit –  de omvang en de gelaagdheid van de telecommunicatieketen is gegroeid. Vergunningshouders besteden hun frequentieplanning of installatie en onderhoud van apparatuur steeds vaker uit aan gespecialiseerde bedrijven. De komst van deze individuele personen, organisaties of complete branches kan leiden tot misverstanden over verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid.

Het magazine verschijnt dit jaar voor het eerst in digitale vorm en is te vinden via de volgende link: http://magazines.agentschaptelecom.nl/staatvandeether.

Met vriendelijke groet,
Spectrummanagement afdeling Markttoegang
Ben van Duijvenvoorde

Magnetische loop antenne voor 40-160 meter (1,8-7,0 MHz)

Bouw zelf eens een “General coverage transceiver antenna

Zoals de meeste van ons ben ook ik niet gezegend met een perceel grond waar met gemak een dipool voor 80 meter uitgespannen kan worden. Over 160 meter maar te zwijgen, hi. Om toch op deze banden uit te kunnen komen ga je concessies doen aan de kwaliteit van je antenne. Toen ik, zo’n 35 jaar geleden, mijn huidige woning betrok heb ik mijn Versa-Tower ‘strategisch’ precies in het midden van mijn perceel gezet. De YL was daar niet helemaal blij mee maar dat heb ik op andere manieren kunnen compenseren.

De beam voor 10/15/20 meter was al snel in gebruik. Maar een antenne voor 40 en 80 meter…. Geen ruimte.
Zelfs een Inverted-V voor 80 lukte niet.

Uiteindelijk vond ik de oplossing door traps te gebruiken. Elke trap is een afgestemde kring maar is ook een verkortingsspoel! Ik berekende een Inverted-V voor 12/17/20/30/40/80 meter. In elk been kwamen 5 coax-traps. Hierdoor werd de lengte van elke been dusdanig verkort dat ik de Inverted-V kon uitspannen. Deze antenne doet na al die jaren nog steeds dienst.

Maar je wilt eens wat anders. 160 meter!
Nou, dat was met een extra coax-trap bij lange niet te halen. Wat nu?

Magnetische loop antenne voor 40-160 meter (1,8-7,0 MHz)Op internet vond ik info over de Magnetic Loop antenne. Een magnetic loop is een spoel met 1 winding die door middel van een condensator in resonantie wordt gebracht. Ze worden gebouwd voor bv 2 meter met een loop diameter van 50 cm maar ook voor HF. Ik wilde naar 160 meter en berekende een loop die afstembaar moest zijn van 40 – 160 meter.

stepper1

De loop diameter is 3,5 meter en gemaakt van 32 mm koper buis. Groot voordeel van deze antenne is dat hij afgestemd erg smalbandig is. Hierdoor heb je geen last van stations die ’n 10-tal kc hoger of lager zitten. Ook de algemene ruis is vele malen minder dan van bv mijn Inverted-V.

MagLoCon_control_160mSinds kort hebben wij ook toegang tot de 60-m band. Wéér een nieuwe antenne?
Nee hoor. Mijn magnet loop is 1:1 op deze band af te stemmen.

Wel jammer dat ik er nog weinig verkeer op hoor….
Voor meer info en bouwbeschrijving zie: http://www.pa0kv.nl/magnetic_loop.html

73s, Twan – PA0KVX-asm1.jpg-for-web-LARGE

gamma-match.jpg-for-web-LARGE